تجارت ,معدن,ساختمان

چکیده مدیریتی امکان سنجی طرح تولید
پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP)
پتروشیمی خراسان امکان سنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
١
1 -معرفی پروژه شرکت پتروشیمی خراسان در نظر دارد با بهرهگیري از تجربیات و پتانسیل فعلی خود و با استفاده از خوراك گاز طبیعی که از شبکه سراسري گاز (خانگیران) تأمین میشود، طی چندین مرحله فرآیندي (GTPP1) به تولید گریدهاي مختلف پلیپروپلین بپردازد. در این فرآیند تولیدي ابتدا گاز طبیعی به محلول متانول تبدیل شده و سپس از محلول متانول حاصل شده، پروپیلن تولید خواهد شد و در نهایت از پروپیلن براي تولید گریدهاي مختلف پلیپروپیلن استفاده خواهد شد. محصولات نهایی طرح 500000 تن در سال گرید هاي مختلف پلی پروپیلن ، 5000 17 تن در سال بنزین پیرولیز و0000 3 تن در سال LPG می باشند ضمنا در واحد MTP مقدار25000 تن اتیلن تولید می شود که جهت تولید گرید هاي مختلف پلی پروپیلن استفاده خواهد شد.
شکل 1 - 1: طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی
2 -موقعیت مکانی پتروشیمی خراسان مجتمع پتروشیمی خراسان در 17 کیلومتري جاده اصلی بجنورد - شیروان، در زمینی به مساحت 200 هکتار در موقعیت 37 درجه و 31 دقیقه عرض شمالی و 57 درجه و 30 دقیقه طول شرقی قرار گرفته است. در شکل 1 - 3 موقعیت قرارگیري پتروشیمی خراسان نسبت به شهر بجنورد و در شکل 1 -4 تصویر هوایی مجتمع مشاهده می شود. موقعیت طرح توسعه مجتمع در شکلهاي 1 -3 و 1 -4 با رنگ قرمز مشخص شده است.
1
- Gas to Polypropylene امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
٢
شکل

,127);font-style:normal;font-variant:nفروردین 94 13
چکیده مدیریتی امکانسنجی طرح تولید
پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP)
پتروشیمی خراسان امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
١
1 -معرفی پروژه شرکت پتروشیمی خراسان در نظر دارد با بهرهگیري از تجربیات و پتانسیل فعلی خود و با استفاده از خوراك گاز طبیعی که از شبکه سراسري گاز (خانگیران) تأمین میشود، طی چندین مرحله فرآیندي (GTPP1) به تولید گریدهاي مختلف پلیپروپلین بپردازد. در این فرآیند تولیدي ابتدا گاز طبیعی به محلول متانول تبدیل شده و سپس از محلول متانول حاصل شده، پروپیلن تولید خواهد شد و در نهایت از پروپیلن براي تولید گریدهاي مختلف پلیپروپیلن استفاده خواهد شد. محصولات نهایی طرح 500000 تن در سال گرید هاي مختلف پلی پروپیلن ، 5000 17 تن در سال بنزین پیرولیز و0000 3 تن در سال LPG می باشند ضمنا در واحد MTP مقدار25000 تن اتیلن تولید می شود که جهت تولید گرید هاي مختلف پلی پروپیلن استفاده خواهد شد.
شکل 1 - 1: طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی
2 -موقعیت مکانی پتروشیمی خراسان مجتمع پتروشیمی خراسان در 17 کیلومتري جاده اصلی بجنورد - شیروان، در زمینی به مساحت 200 هکتار در موقعیت 37 درجه و 31 دقیقه عرض شمالی و 57 درجه و 30 دقیقه طول شرقی قرار گرفته است. در شکل 1 - 3 موقعیت قرارگیري پتروشیمی خراسان نسبت به شهر بجنورد و در شکل 1 -4 تصویر هوایی مجتمع مشاهده می شود. موقعیت طرح توسعه مجتمع در شکلهاي 1 -3 و 1 -4 با رنگ قرمز مشخص شده است.
1
- Gas to Polypropylene امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
٢
شکل 1 -3: موقعیت قرارگیري پتروشیمی خراسان نسبت به شهر بجنورد
شکل 1 -4: تصویر هوایی مجتمع پتروشیمی خراسان
امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
٣
3 -چکیده مطالعات بازار پلیپروپیلن یکی از پلیمرهایی است که به عنوان ماده اولیه در صنعت پلاستیک و الیاف مورد مصرف قرار میگیرد. عدم قدرت جذب آب توسط این پلیمر مشابه نایلون، کاربرد ویژهاي به این محصول براي مصرف در فرآیند تولید قالبهاي تزریقی، بخش الیاف، فیلم و ورق و بستهبندي بخشیده است. پلیپروپیلن از پلیمریزاسیون منومر پروپیلن در حضور دو نوع مختلف از کاتالیست یعنی کاتالیست زیگلر ناتا و یا کاتالیست متالوسن میتواند تولید شود. این پلاستیک جوانترین پلاستیک تجاري دنیاست که براي اولین بار در دهه 1950 با بکارگیري کاتالیست فضایی ویژه، تولید و به بازار عرضه شد. این پلاستیک به علت داشتن خصوصیات و ویژگیهاي منحصر به فردش رشد سریعی را طی سالیان گذشته در بازار تقاضا تجربه نموده است و انتظار میرود این رشد در سالهاي آتی نیز با روند سریعتري ادامه داشته باشد. به طور کلی بررسیها نشان میدهد قیمت محصولات پلیپروپیلن در طول 5 سال گذشته به طور متوسط سالانه حدود 4 درصد رشد داشته است. به طور میانگین هر تن گرید رافیا و قالبهاي تزریقی بر اساس قیمتهاي CFR خلیج فارس در حدود 1461 دلار در طول 5 سال گذشته معامله شده است. هر تن گرید فیلم نیز بر اساس قیمت هاي CFR خلیج فارس به طور متوسط 1484 دلار به ازاي هر تن در دوره مورد بررسی خرید فروش گردیده است. همانطور که در جدول 2 -5 ملاحظه میشود، متوسط قیمتها در بازار پلیپروپیلن با تمام نوساناتی که در طول 5 سال گذشته داشته است و حتی با تجربه قیمتهایی بیشتر از 00 17 دلار و کمتر از 1250 دلار به ازاي هر تن در برخی از گریدهاي این محصول و در مقاطع مختلف زمانی، حدود 1467 دلار به ازاي هر تن بوده است. به بیان دیگر به طور متوسط در طول 5 سال گذشته قیمت محصولات پلیپروپیلن در بازارهاي گوناگون و بر اساس شیوههاي مختلف تجارت بینالملل در کانال1400 دلار مورد معامله و خرید و فروش قرار گرفته است. به مانند اغلب محصولات پتروشیمی، عوامل مختلفی تعیین کننده قیمت محصولات پلیپروپیلن به حساب می آیند اما مهمترین و محکمترین عاملی که قیمت اینگونه محصولات به آن وابسته است بدون شک نفت است. بررسیهاي صورت گرفته در طول 5 سال گذشته نیز نشان میدهد که نوسانات قیمت نفت اثر مستقیمی بر نوسانات قیمت پلیپروپیلن در بازارهاي جهانی داشته است. بر این اساس پیشبینی میشود در اوایل سال 2015 میلادي قیمت محصولات پلیپروپیلن به کانال 1200 دلار نیز وارد شود. اما اینکه این روند کاهش قیمت تا کجا ادامه دارد و درآینده (میان مدت و بلند مدت) چه تغییرات قابل توجهی خواهد کرد مسئلهایست که پاسخ به آن نیازمند تحلیل و پیشبینی رفتار بازار و قیمت نفت در آینده میباشد، بازاري که با تغییرات قیمتی در ماههاي اخیر امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
۴ بسیاري از معادلات و حتی پیشبینیهاي صورت گرفته توسط معتبرترین مؤسسات بینالمللی را فاقد استناد نموده است. بر این اساس در محاسبات مالی و اقتصادي طرح GTPP پتروشیمی خراسان با اتخاذ استراتژي محافظه کارانه قمیت صادراتی محصولات طرح با توجه به روند پر تلاطم گذشته در طول دوره زمانی شبیهسازي مالی طرح در کانال1400 دلار در نظر گرفته شود . موقعیت قرارگیري طرح مورد مطالعه و دسترسی زمینی آسان آن به بازار کشورهاي مشتركالمنافع به ویژه کشورهاي واقع در مرزهاي شمال شرقی کشور و همچنین کشورهاي واقع در شبه قاره هند به ویژه کشورهاي پاکستان وهندوستان و از همه مهمتر دسترسی زمینی به بزرگترین بازار مصرف پلیپروپلین در خاورمیانه (ترکیه)، ویژگی ممتازي را به لحاظ صادرات بخشی از محصولات، به این طرح بخشیده است. به بیان دیگر مجتمع پتروشیمی خراسان با توجه به موقعیت قرارگیري خود امکان دسترسی به بازاري را دارا میباشد که در ده سال آینده سالانه بین 5 تا 8 میلیون تن از کل تقاضاي پلیپروپیلن خود را که سالانه بین 15 تا 23 میلیون تن میباشد از طریق واردات تأمین مینماید. براین اساس مهمترین بازارهاي صادراتی واحد GTPP پتروشیمی خراسان را در10 سال آینده که پتانسیل صادرات به آنها وجود دارد، میتوان کشورهاي ذیل قلمداد نمود:
آذربایجان که در حال حاضر از یک واحد تولید پلیپروپیلن به ظرفیت 156 هزار تن در سال بهره میبرد، بخش عمدهاي از تقاضاي داخلی خود را از این طریق تأمین مینماید و بخش کمی را نیز سالانه از کشورهایی همچون ترکمنستان، ایران، عربستان، کره جنوبی، هندوستان و ترکیه وارد میسازد. پیشبینی میشود در طول 10 سال آینده آذربایجان سالانه بین 27 تا 56 هزار تن واردات پلیپروپیلن داشته باشد، لذا در صورتی که سهم پتروشیمی خراسان در این بازار 15 درصد هدفگذاري شود، امکان صادرات پلی پروپیلن به آذربایجان به واسطه واحد GTPP پتروشیمی خراسان سالانه بین 4 تا 8 هزار تن خواهد بود.
· کشورهاي مشتركالمنافع · کشورهاي شبه قاره هند · کشورهاي خاورمیانه
- آذربایجان
- اوکراین
- ازبکستان
- بلاروس
- هندوستان
- پاکستان
- ترکیه امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
۵ امکانات تولید داخلی در اوکراین (ظرفیت 100 هزار تن در سال) و حجم تقاضاي داخلی و صادرات این کشور در طول 10 سال آینده آن را به یکی از بزرگترین وارد کنندگان پلیپروپیلن در بین کشورهاي حوزه CIS تبدیل خواهد نمود. در صورتی که سهم پتروشیمی خراسان در بازار واردات پلیپروپیلن به این کشور 8 درصد هدف گذاري شود، پتروشیمی خراسان قادر خواهد بود سالانه بین 11 تا 16 هزار تن انواع گریدهاي پلیپروپیلن به این کشور صادر نماید. ازبکستان نیز در طول ده سال آینده به طور متوسط سالانه بین20 تا30 هزار تن از تقاضاي داخلی خود را از محل واردات تأمین خواهد کرد. این در حالی است که پیشبینی میشود ازبکستان با احداث یک واحد تولید پلی پروپیلن با ظرفیت تولید سالانه100 هزار تن در سال 2016 به جرگه تولیدکنندگان این پلیمر در حوزه CIS بپیوندد. با این حال اگر سهم پتروشیمی خراسان در بازار واردات پلیپروپیلن ازبکستان، 10 درصد هدفگذاري شود، پتروشیمی خراسان سالانه امکان صدور بین 2 تا 3 هزار تن پلیپروپیلن به این کشور را خواهد داشت.
بلاروس در حوزه CIS از آن دست کشورهایی است که تمام تقاضاي داخلی پلیپروپیلن خود را از محل واردات این محصول تأمین مینماید. پیشبینی میشود در طول10 سال آینده این کشور سالانه به طور متوسط بین 85 تا 115 هزار تن پلیپروپیلن وارد نماید. لذا در صورتی که سهم پتروشیمی خراسان در بازار واردات پلیپروپیلن به بلاروس حدود 7 درصد هدفگذاري شود، پتروشیمی خراسان قادر خواهد بود سالانه بین 6 تا 9 هزار تن پلی پروپیلن به این کشور صادر نماید.
ترکیه به عنوان بزرگترین وارد کننده پلیپروپیلن خاورمیانه و سومین واردکننده پلیپروپیلن جهان، بدون شک یکی از مهمترین بازارهاي هدف واحد GTPP پتروشیمی خراسان خواهد بود. براساس برآوردهاي صورت گرفته پیشبینی میشود این کشور در طول ده سال آینده به طور متوسط سالانه بین00 17 تا2170 هزار تن پلیپروپیلن وارد نماید. به بیان دیگر ترکیه همواره بیش از 90 درصد از تقاضاي داخلی خود را از محل واردات تأمین نموده است. براین اساس اگر سهم پتروشیمی خراسان از مجموع واردات پلیپروپیلن به این کشور در طول ده سال آینده سالانه حدود 5 درصد هدفگذاري گردد، پیشبینی میشود این شرکت سالانه بین 85 تا 108 هزار تن از محصولات خود را به ترکیه صادر نماید. در شبه قاره هند، کشورهاي پاکستان و هندوستان قابلیت بالایی جهت تبدیل شدن به بازارهاي هدف صادراتی شرکت پتروشیمی خراسان را دارا میباشند. پاکستان بدون برخورداري از ظرفیتهاي تولیدي همواره تقاضاي داخلی خود را از طریق واردات تأمین کرده است و پیشبینی میشود در طول 10 سال آینده نیز به طور متوسط سالانه بین 290 تا 445 هزار تن پلیپروپیلن وارد نماید. لذا با توجه به موقعیت قرارگیري پتروشیمی خراسان در امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی
۶ صورتی که سهم واحد GTPP این شرکت از کل واردات پاکستان در طول10 سال آینده حدود 5 درصد هدفگذاري شود، این شرکت قادر خواهد بود سالانه بین 14 تا 22 هزار تن انواع گریدهاي پلیپروپیلن به پاکستان صادر نماید. از سوي دیگر پیشبینی میشود هندوستان نیز به عنوان بزرگترین بازار شبه قاره هند، علاوه بر توسعه ظرفیتهاي تولیدي خود، در طول ده سال آینده سالانه به طور متوسط بین20 3 تا00 17 هزار تن پلیپروپیلن وارد نماید. در صورتی که سهم پتروشیمی خراسان از کل واردات هندوستان در طول10 سال آینده حدود 3 درصد هدفگذاري شود این امکان فراهم خواهد بود که سالانه بین10 تا 53 هزار تن از کل محصولات واحد GTPP پتروشیمی خراسان به این کشور صادر شود. بر پایه بررسیهاي صورت گرفته در خصوص هر یک از کشورهایی که پتانسیل قرارگیري در محدوده بازار هدف واحد GTPP پتروشمی خراسان را دارا میباشند، پیشبینی میشود این شرکت در صورت احداث مجتمع تولید پلیپروپیلن، سالانه امکان صادرات 25 تا 45 درصد از محصولات خود را به کشورهاي مورد بررسی دارا خواهد بود. در این صورت برآورد میشود این شرکت سالانه بین130 تا220 هزار تن انواع گریدهاي پلیپروپیلن را صادر خواهد نمود.امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی٧راهبردها و طرح اولیه بازاریابی شرکت پتروشیمی خراسان در ارتباط با واحد GTPP نوع محصول گریدهاسهم از سبدمحصولاتسهم بازارداخلیسهم بازارخارجیحداقل حداکثر حداقل حداکثرراهبردهاي محصولایجاد ظرفیت 300 تا 500 هزار تنی با راندمان 70 تا 80 درصد در سالتولید گریدهاي با ارزش افزوده بالا به ویژه در تولید کوپلیمرها جهت پاسخ به تقاضاي بازارهاي صادراتیترکیب متنوع گریدهاي تولیدي براي فروش داخلی بر پایه ساختار آینده بازار ایرانترکیب متنوع گریدهاي تولیدي براي فروش در بازارهاي صادراتی بر پایه ساختار آینده بازار جهانراهبردهاي قمیتدر نظر گرفتن قیمتهاي محافظهکارانه در ارزیابی مالی طرحدر نظر گرفتن متوسط قیمتهاي فروش داخلی بر اساس متوسط روند قیمت هاي داخلی در 5 سال گذشته (کانال 1300 دلار)در نظر گرفتن متوسط قیمتهاي فروش صادراتی بر اساس متوسط روند قیمت ها جهانی در 5 سال گذشته (کانال 1400 دلار)راهبردهاي توزیع (فروش)تمرکز بر بازارهاي داخلی (صنایع واقع در استانهاي تهران، قم، البرز و اصفهان) - اختصاص 55 الی 75 درصد از تولیدات به تقاضاي بازار داخلینفوذ بر بازارهاي صادراتی ترکیه، آذربایجان، اوکراین، ازبکسـتان،بلاروس، پاکستان و هندوستان - اختصاص 25 الی 45 درصد از تولیدات به بازارهاي صادراتی نبیمحصولاتجاگرید رافیا %40 -%60بنزین پیرولیزگاز مایع1 370 60% - 40% 60% - 40% ﺮﯾﺎﺳپل یپروپیلنترکیب محصولات ترکیب بازارها90% - 80%راهبردهاي بازاریابی90% - 80% 20% - 1 0%1 5%- 10% 90% - 80%40%- 30%1 5%- 1 0%1 5%- 1 0%20%- 10%گرید قالبهاي تزریقیگرید فیلم 470 11 450870 100% 0%0% 1 00%1 4501 4408501 330قیمتهاي فروشصادراتیقیمتهاي فروش داخلی1 3201 3201 4501 450 1 4351 435 1 3008501 3001 3201 360840امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٨4 -چکیده مطالعات فنی ﻪﻣﺪﻘﻣ- 1- 4 طرح تبدیل گاز طبیعی به پلیپروپیلن شامل سه واحد فرآیندي اصلی و یک واحد تأسیسات جانبی به شرح زیر میباشد. -واحد تولید متانول. در این واحد گاز طبیعی به متانول تبدیل خواهد شد. ظرفیت در نظـر گرفتـه شده براي این واحد،000/650/1 (یک میلیون و ششصد وپنجاه هزار) تن در سال خواهد بود. -واحد تولید پروپیلن. در این واحد کل متانول تولیدي در واحد قبلی توسط فرآیند تبدیل متـانول به پروپیلن (MTP) به پروپیلن گرید پلیمري تبدیل خواهد شد. قابل ذکر است کـه بـا اسـتفاده از فرآیند تکنولوژي Lurgi و کل متانول تولیدي واحد متانول، حدود 465 هزار تن در سـال پـروپیلن قابل تولید میباشد. این مقدار پروپیلن قابلیت تولید حدود490 هزار تن گریدهاي مختلـف پلـی- پروپیلن در واحد بعدي را دارد. برآوردهاي ارائه شده در این بخش برمبناي این عدد قرار دارد. -واحد تولید پلی پروپیلن. در این واحد پروپیلن تولید شده در مرحله قبل، توسط فرآیند مناسـب پلیمریزاسیون به پلیپروپیلن تبدیل خواهد شد. برآورد این واحد بر اساس ظرفیت500 هزار تن در سال در نظر گرفته شده است. فرآیند پلیمریزاسیون منتخب باید داراي توانـائی تولیـد گریـدهاي مختلف پلیپروپیلن را با توجه به نیاز بازار داشته باشد. -واحد تاسیسات جانبی (Utility). به منظور فراهم کردن آب، برق، بخار و هواي فشرده مورد نیاز در واحدهاي فرآیندي طرح، واحد یوتیلیتی مورد نیاز خواهد بود. پتروشیمی خراسان در حال حاضر داري یک واحد یوتیلیتی است. پس از برآورد یوتیلیتی مورد نیاز واحدهاي فرآیندي و با درنظر گرفت ظرفیتهاي موجود در حال کار مجتمع، ظرفیتهاي جدید مورد نیاز طرح مشخص خواهد شد.امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٩4 -2 -واحد تولید متانول4 -2 -1 -فرآیند تولید فرآیند تولید متانول شامل سه بخش یا مرحله زیر میباشد: · تولید گاز سنتز · سنتز متانول · خالص سازي متانول فرآیند معمول براي تولید گـاز سـنتز ریفرمینـگ بـا بخـار کاتالیـستی گـاز طبیعـی، هیـدروکربن- هـاي سنگینتر و زغـال سـنگ مـیباشـد. امـا اکـسیداسیون جزئـی ریفرمینـگ CO2، ریفرمینـگ اتوترمـال و یـا مجموعهاي از آنها نیز استفاده میشود. پس از تولید گاز سنتز، این مخلوط گازي به دست آمده فشرده شـده و از بستر کاتالیستی دیگري عبور داده میشود تا متانول و محـصولات جـانبی دیگـر تولیـد شـود محـصول خالص (متانول) توسط تقطیر جز به جز حاصل میشود . شکل 3 - 1: شماتیک کلی تولید متانول امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١٠4 -2 -2 -شرکتهاي صاحب لیسانس اصلیترین شرکتهاي صاحب لیسانس تولید متانول به شرح زیر هستند: 4 - 3 -واحد تولید پروپیلن 4 - 3 -1 -تشریح فرآیند تولید پروپیلن از متانول با فناوري Lurgi در فرایند MTP متانول روي بستر ثابتی از کاتالیست اصلاح شده 5-ZSM به مخلوطی از هیدروکربن که به طور عمده از پروپیلن تشکیل میشود تبدیل میگردد. پروپیلن تنها محصول اصلی فرایند است. در این فرایند اتیلن تولید نمیشود. محصولات جانبی، بنزین، گاز مایع، سوخت گازي و آب هستند. به منظور تبدیل متانول به الفین با گزینشپذیري تولید C3 الفینی ابتدا با آبگیري از متانول در یک تبدیل گرمازا و در راکتوري تقریبا آدیاباتیک با گزینش پذیري بسیار بالا و درصد تبدیل مناسب الکل مذکور به .E.M.D دي متیل اتر تبدیل و سپس در راکتور دوم ضمن آبگیري مجدد از اتر حاصل در مرحله قبل و افزایش طول زنجیر کربنی الفین تشکیل میشود. در این مرحله محصولات جانبی نیز تولید میشوند که پس از افزایش فشار و تعیین چیدمان صحیح برجهاي تقطیر علاوه بر جریانهاي برگشتی و محصول اصلی یعنی پروپیلن G.P.L برش بنزین و آب سنتز نیز تولید میشوند. فرآیند MTP به طور کلی شامل مراحل زیر است: الف - مخازن ذخیره مواد اولیه و محصول ب - تبدیل و واکنش شیمیایی (Reaction)ج -احیاء د -دفع حرارتی و بازیافت متانول تبدیل نشده ه -افرایش فشار و جداسازي آب همراه و -جداسازي 1 SA, Switzerland Methanol Casale2 GTC thecnology3 Davy process4 Lurgi GmbH5 Toyo engineering Crop6 Haldor Topsøe A/S7 Uhde GmbH8 AKzoNOBEL (ICI)امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١١شکل 3 -2: فرآیند MTP تحت لیسانس Lurgi 4 -4 -واحد تولید پلی پروپیلن واکنش اصلی که براي تولید پلی پروپیلن رخ می دهد همان واکنش پلیمریزاسیون است. ماده اصلی این واکنش پروپیلن است. براي تولید پلی پروپیلن باید داراي پروپیلن با گرید پلیمري باشیم که معمولاٌ داراي خلوص 5/99% است. بدلیل گران قیمت بودن عملیات فشرده سازي و خنک سازي گاز پروپیلن، عملاً تولید پلی پروپیلن در سایتهایی رخ میدهد که پروپیلن در آن محل تولید میشود. در برخی سایتها، پروپیلن باید خالصسازي شود تا به شرایط سازگار با کاتالیست و یا جلوگیري از تجمع ترکیبات خنثی برسد. ناخالصی اصلی خط پروپیلن، پروپان است. این ماده بعنوان رقیق ساز براي کاهش سرعت پلیمریزاسیون استفاده می شود. 4 -4 -1 - شرکتهاي صاحب لیسانس شرکتهاي عمده صاحب لیسانس عبارتند از: Dow Chemical Co. ExxonMobileLummus Novolen Technology GmbH B.P.Basell Technology Co. Mitsui Chemicals Inc.Chisso Corp INEOS TechnologyBorealis A/Sامکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١٢4 -5 -واحد یوتیلیتی واحد یوتیلیتی طرح شامل تجهیزات لازم براي تأمین مصارف تأسیساتی مورد نیاز طرح از قبیل آب، برق و اکسیژن میباشد. در جدول زیر هزینه ثابت احداث واحد یوتیلیتی ارائه شده است. جدول هزینه ثابت احداث واحد یوتیلیتی امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١٣جدول میزان مصرف گاز طبیعی و یوتیلیتی بخشهاي مختلف مجتمع GTPP – 500 هزار تن درسال محصول پلی پروپیلنمصارف یوتیلیتی GTPPواحد متانول واحد MTP واحد PP نیروگاه برق واحد ASUواحدهايتصفیه آب، برجخنک کننده ،جانبی مجموع واحدهامصرف به ازايتن محصولمیزان مصرفسالیانه واحدمصرف به ازايتن محصولمیزان مصرفسالیانه واحدمصرف به ازايتن محصولمیزان مصرفسالیانه واحدمیزان مصرفواحدمیزان مصرفواحدمیزان مصرفواحدمیزان مصرفسالیانهآب خنک کننده در گردش43 8,850,000 - - - 25,000,000 50 158,100,000 3 40 255,7 50,000 155 ( ﺐﻌﮑﻣ ﺮﺘﻣ)آب خنک کننده جبرانی(5.1% آب در گردش)(مترمکعب )7 ,862,7 50 - 1,280,000 - 3 7 5,000 1 2,3 7 1,500 5 3 ,836,250 2آب فرایندي (متر مکعب) 1 000,815,1 -2 -000,0 93 0 0 - - - 000,885203 ,500 - - - 40,000 - 1,813 ,500 4 1,650,000- 1- (ﻦﺗ) رﺎﺨﺑآب خام مورد نیاز جهت9,881,250 - 1,280,000 - 3 7 5,000 - 2,3 7 1,500 - 5,651,250 - (ﺐﻌﮑﻣ ﺮﺘﻣ) لﺎﻘﺘﻧاخوراك گاز طبیعی 1,499,850,000 - - - 0 0 0 0 1,49900,850,0 909 (ﺐﻌﮑﻣ ﺮﺘﻣ)سوخت گاز طبیعی 838،650،000 - - 435،600،000 0 0 3 25,500,000 7 00 77 ,550,000 47 (ﺐﻌﮑﻣ ﺮﺘﻣ)اکسیژن (متر مکعب) 405 000,250,668 0 0 0 0 - - - 000,250,6681,033 ,444,400 63 ,194,400 605,000,000 - 150,000,000 3 00 116,250,000 250 99,000,000 60 (ﺖﻋﺎﺳ تاو ﻮﻠﯿﮐ) قﺮﺑنیروگاه مورد نیاز با احتسابضرب ایمنی فرآیند(مگاوات)150 - - - - - - - - -امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١۴5 - چکیده مطالعات مالی و اقتصادي 5 -1 - مقدمه در این بخش به طور خلاصه مفروضات اصلی مدل مالی طرح شرح داده شده و سپس نتایج حاصل در به تفکیک هزینههاي سرمایهگذاري، درآمدها، هزینههاي بهرهبرداري، شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح، آنالیز حساسیت و نتایج مدل در سناریوهاي دیگر ارائه خواهد شد. 5 -2 -مفروضات اصلی مدل مالی طرح در جدول زیر مفروضات اصلی مورد استفاده جهت تحلیل مالی و اقتصادي طرح ارائه شده است. مفروضات اصلی مدل مالی و اقتصادي طرح دوره ساخت 4 سال دوره بهرهبرداري 15 سال تکنولوژي واحد متانول LURGI تکنولوژي واحدMTP LURGI تکنولوژي واحد تولید پلیپروپیلن LYONDEL PTPP نرخ ارز 28500 ریال نرخ گاز خوراك 9 سنت نرخ گاز سوخت 5 سنت نرخ سود مورد انتظار سرمایهگذار 25 درصد نرخ سود تسهیلات ارزي 6 درصد نرخ سود تسهیلات ریالی 17 درصد شرایط بازپرداخت تسهیلات در 5 سال به همراه 6 ماه تنفس نرخ تنزیل کل پروژه (WACC) 74/15 درصدامکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١۵5 -3 -هزینههاي سرمایهگذاري طرح مجموع هزینههاي سرمایهگذاري طرح بدون در نظر گرفتن هزینههاي جانبی تسهیلات و بهره سرمایهاي شده در دوران ساخت در جدول زیر ارائه شده است. هزینههاي سرمایهگذاري ایجاد مجتمع (خالص از بهره سرمایهاي) مأخذ: گزارش مطالعات فنی مطابق با جدول فوق هزینههاي سرمایهگذاري طرح معادل 35 هزار میلیارد ریال برآورد شده است که حدود 47 درصد آن به صورت ارزي و مابقی به صورت ریالی میباشد. نرمافزار کامفار بهره سرمایهاي شده در دوران ساخت را نیز به هزینههاي سرمایهگذاري طرح اضافه مینماید. این هزینه معادل 120،9 میلیارد ریال بوده که 655،2 میلیارد ریال آن به صورت ارزي و 316،6 میلیارد ریال به صورت ریالی میباشد. همانطور که در جدول مشاهده میشود حدود 14/28 درصد از هزینه سرمایهگذاري طرح مربوط به احداث واحد یوتیلیتی بوده و پس از آن نصب تجهیزات و خرید سایر تجهیزات و مخازن به ترتیب با سهمی معادل 04/14 درصد و 96/ 13 درصد بیشترین هزینه را به خود اختصاص دادهاند. امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١۶شاخصهاي مالی طرح در سناریو اصلی(مفروضات اصلی و احداث نیروگاه150 مگاواتی) ردیف شرح مقدار واحد 1 سرمایه گذاري کل ارزي 59. 667 میلیون دلار 2 سرمایه گذاري کل ریالی 05. 627 15997 میلیون ریال 3 جمع سرمایه گذاري کل 5.9 87 5023 3 میلیون ریال 4 وام ارزي( 70%مبلغ سرمایه گذاري) 13 3. 467 میلیون دلار 5 وام ریالی ( 70%مبلغ سرمایه گذاري) 94.8 1119833 میلیون ریال بهره تسهیلات مالی محاسبه شده توسط کامفار(با 9120571 میلیون ریال احتساب هزینه هاي جانبی تسهیلات) 6 7 عمر مفید منظور شده در طرح 15 سال 8 IRR (نرخ بازده داخلی طرح) 76/ 27 درصد 9 NPV (خالص ارزش فعلی کل سرمایه در 41/15%) 859 28297 میلیون ریال1043 893 میلیون ریالNPVE (خالص ارزش فعلی کل حقوق صاحبان سهام در 25%) 10 11 درآمد حاصل از فروش در سال مبنا ( میلیون ریال) 24602853 میلیون ریال 12 کل هزینههاي تولید در سال مبنا (میلیون ریال) 045271 13 میلیون ریالامکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١٧ 13 سود خالص در سال مبنا (میلیون ریال) 71851 103 میلیون ریال 14 نقطه سر به سر(بدون هزینه هاي مالی) 12/21 درصد 15 نقطه سر به سر(با هزینه هاي مالی) 28 درصد دوره بازگشت کل سرمایه بصورت نرمال با فاز 7 سال ساخت 16امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١٨5 -4 -هزینههاي بهرهبرداري در جدول زیر کلیه هزینههاي سالانه بهرهبرداري به همراه سهم آنها از کل هزینهها ارائه شده است. هزینههاي سالانه بهرهبرداري از طرح شرح هزینههزینه سالانه( میلیون دلار)هزینه سالانه( میلیون ریال) سهم از کل42% 3,847 ,115 13 4.99 كارﻮﺧفروش و بسته بندي 86.0 603,24 %00% 9,846 0.35 نژورﺪﯿﻫ1% 82,567 2.90 نﻼﯿﺳ9% 855,000 3 0.00 ﺖﺴﯿﻟﺎﺗﺎﮐسایر مواد شیمیایی 73.1 206,49 %1تعمیرات و نگهداري 62.6 670,188 %2قطعات یدکی 89.2 428,82 %10% 36,545 1.28 ﻪﻤﯿﺑکارمزد مدیریت 73.1 206,49 %1هزینه حمل محصولات به پایانه هاي صادراتی 88.14 938,423 %513% 1,195,076 41.93 زﺎﮔ ﺖﺧﻮﺳ0% 44,466 1.56 بآنیروي انسانی متخصص 35.4 975,123 %1نیروي انسانی غیر متخصص 89.2 94 3,82 %1هزینه بالاسري نیروي انسانی متخصص 18.12 130, 47 3 %4هزینه بالاسري نیروي انسانی غیر متخصص 49.5 548,156 %2مالیات بر درآمد 59.54 678,555 ,1 %171.00 9,154,3 90.35 3 21.20 عﻮﻤﺠﻣامکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ١٩5 -5 -برآورد سرمایه در گردش طرح سرمایه در گردش معرف منابع لازم براي راهاندازي پروژه طبق برنامه تولیدي مربوط به آن است. سرمایه در گردشاین پروژه شامل موجودي کالا و مواد و ملزومات مجتمع، حسابهاي دریافتی و موجودي نقد میباشد که در ادامهمفروضات هر یک شرح داده شده است. 5 -5 -1 -موجودي کالا موجودي کالا شامل خوراك، قطعات یدکی، کاتالیست و مواد شیمیایی، انرژي، مصارف تأسیساتی و موجوديمحصول در انبار میباشد. در جدول 1 -13 مفروضات و نحوه محاسبه هزینه مورد نیاز این بخش ملاحظه میشود. مفروضات محاسبه موجودي کالا امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢٠5 -6 -درآمدهاي حاصل از طرح محصولات تولیدي عبارتند از گریدهاي مختلف پلیپروپیلن، بنزین پیرولیز و LPG که مطابق با نتایج حاصل از مطالعات بازار یا در داخل کشور به فروش خواهند رسید و یا به کشورهاي دیگر صادر خواهند شد. در جدول زیر محصولات طرح GTPP به همراه ظرفیت تولید اسمی، برنامه فروش و بهاي فروش داخلی و صادراتی ارائه شده است. محاسبه درآمدهاي حاصل از فروش محصولات امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢١5 - 7 -سیاستهاي تأمین مالی پروژه تأمین مالی هزینههاي سرمایهگذاري این پروژه از طریق اخذ تسهیلات ارزي و ریالی بوده و بخشی نیز آورده سرمایهگذار میباشد. در ادامه، مفروضات مورد استفاده جهت محاسبه اصل و فرع تسهیلات ارزي و ریالی این پروژه شرح داده شده است. تسهیلات ارزي جهت تأمین هزینههاي ارزي مورد نیاز جهت احداث پروژه، از تسهیلات ارزي استفاده میشود که براي تأمین این تسهیلات فرض شده است که بانک عامل 70 درصد از هزینههاي مذکور را تأمین نموده و مابقی میبایست به عنوان آورده سرمایهگذار در نظر گرفته شود. همچنین فرض شده است که این تسهیلات مطابق با نیاز طرح در 4 قسط در ابتداي سالهاي سرمایهگذاري طرح دریافت میگردد. نرخ بهره این تسهیلات مطابق با نظامنامه ضوابط و شرایط اعطاي تسهیلات ارزي (مصوب 17/4/ 93 13) معادل 6 درصد در نظر گرفته شده است. بازپرداخت اصل و فرع تسهیلات نیز پس از 6 ماه تنفس از ابتداي اولین سال بهرهبرداري، هر 6 ماه طی 5 سال به صورت اقساط مساوي پرداخت خواهد شد. لازم به ذکر است که بهره تسهیلات دریافتی در طول 4 سال دوران ساخت نیز محاسبه شده که در دوران بهرهبرداري پرداخت میشود. همچنین هزینه تعهد تسهیلات نیز معادل 5/0درصد باقیمانده اعتبار استفاده نشده در طول دوران سرمایهگذاري محاسبه شده و به صورت نقد در چهار سال ابتداي طرح پرداخت میشود. هزینه مدیریت معادل 2/0 درصد و هزینه بیمه معادل 5/2 درصد از کل مبلغ تسهیلات بوده که مجموعاً معادل 7/2 درصد از کل تسهیلات در سال اول طرح پرداخت خواهد شد. امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢٢تسهیلات ریالی هزینههاي ریالی سرمایهگذاري این پروژه نیز از طریق تسهیلات ریالی پوشش داده شده است. جهت استفاده از این تسهیلات فرض شده است که بانک عامل70 درصد از نیاز ریالی پروژه را تأمین مینماید و30 درصد مابقی آورده سرمایهگذار میباشد. تسهیلات در 4 قسط براساس نیاز پروژه دریافت میشود. نرخ بهره تسهیلات ریالی مطابق با نظامنامه ضوابط و شرایط اعطاي تسهیلات ارزي (مصوب مورخ17/4/ 93 13) 17 درصد در نظر گرفته شده است. بهره تسهیلات ریالی نیز در طول دوران سرمایهگذاري محاسبه شده است اما تا پایان این دوره پرداخت نمیشود. بازپرداخت اقساط نیز پس از 6 ماه تنفس از ابتداي اولین سال بهرهبرداري، هر 6 ماه طی 5 سال به صورت اقساط مساوي پرداخت خواهد شد.5 -8 -شاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي سرمایهگذار در حالت اصلی احداث نیروگاه 150 مگا واتی(سناریو اصلی) شاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي طرح (Invested Capital Total) در این بخش شاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي سرمایهگذار شامل خالص ارزش فعلی (NPV2)، نرخ بازده داخلی (IRR3)، دوره بازگشت سرمایه عادي (PBP4) و متحرك (DPBP5) محاسبه و ارائه شده است. لازم به ذکر است نرخ تنزیل در این بخش 25 درصد منظور شده است. در جدول زیرشاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي سرمایهگذار ارائه شده است. شاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي سرمایهگذار 2- Net Present Value3- Internal Rate of Return4- Pay Back Period5- Dynamic Pay Back Periodامکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢٣ شاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي کل طرح مطابق با جدول زیر برآورد شده است. نرخ تنزیل اعمال شده در این محاسبات با توجه به نرخ تسهیلات ارزي و ریالی معادل 41/15 درصد در نظر گرفته شده است. شاخصهاي ارزیابی مالی و اقتصادي طرح 5 -9 -آنالیز حساسیت در این بخش از گزارش حساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به پارامترهاي مختلف مدل مالی مانند درآمدها، هزینهها، نرخ خوراك، نرخ سوخت و ... سنجیده خواهد شد. 5 -9 -1 -آنالیز حساسیت نسبت به تغییرات هزینهها و درآمدها در جدول زیر حساسیت نرخ بازده داخلی طرح نسبت به تغییرات هزینههاي سرمایهگذاري، هزینههاي بهرهبرداري و درآمدها ارائه شده است. همانطور که در این جدول مشاهده میشود، نرخ بازده داخلی طرح بیشترین حساسیت را نسبت به تغییر درآمدهاي طرح دارا میباشد. همچنین حساسیت نرخ بازده داخلی طرح نسبت به تغییرات هزینههاي ثابت سرمایهگذاري طرح بیشتر از تغییرات هزینههاي بهرهبرداري میباشد. امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢۴حساسیت نرخ بازده داخلی طرح نسبت به تغییرات هزینهها و درآمدها نمودار حساسیت IRR طرح نسبت به تغییرات هزینهها و درآمدها همانطور که در جدول فوق ملاحظه میشود در صورت کاهش 10 درصدي درآمدها طرح شرایط سودآوري خود را از دست میدهد. این شرایط در صورت افزایش 20 درصدي هزینههاي سرمایهگذاري نیز رخ میدهد. امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢۵5 -9 -2 -آنالیز حساسیت طرح نسبت به تغییرات نرخ بهاي خوراك در این بخش تغییرات شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات بهاي خوراك در بازه 7 سنت تا 35 سنت به ازاي هر نرمال متر مکعب مورد ارزیابی قرار گرفته که نتایج آن در جدول زیر ارائه شده است. حساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات بهاي خوراك نمودارحساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات بهاي خوراك امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢۶ همانطور که ملاحظه میشود در صورتی که بهاي خوراك به بالاتر از20 سنت به ازاي هر نرمال مترمکعب برسد، سودآوري دچار مخاطره خواهد شد. به عبارت دیگر تا نرخ20 سنت طرح شرایط سودآوري خود را حفظ مینماید. 5 -9 -3 -آنالیز حساسیت طرح نسبت به تغییرات نرخ بهاي گاز سوخت در این بخش تغییرات شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات بهاي گاز سوخت در بازه 3 سنت تا 35 سنت به ازاي هر نرمال متر مکعب مورد ارزیابی قرار گرفته که نتایج آن در جدول زیر ارائه شده است. جدول حساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات بهاي سوخت بھای سوخت (سنت بر نرمال مترمكعب) IRR NPV( میلیون ریال) IRRENPVE( میلیون ریال) 9,835,946 39.10% 30,022,705 28.39% 38,931 ,043 37.90% 28,297,859 27.76% 56,668,786 34.81% 23,985,744 26.14% 104,406,529 31 .60% 19,673,629 24.45% 152,144,272 28.27% 15,361 ,514 22.67% 20-1 17,985 24.82% 11 ,049,399 20.79% 25-2,380,241 21 .25% 6,737,284 18.80% 30-4,642,498 17.59% 2,425,169 16.68% 35امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP) – خلاصه مدیریتی ٢٧نمودارحساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات بهاي سوخت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح همانطور که ملاحظه میشود در مقابل تغییرات بهاي سوخت گاز تا20 سنت بر نرمال مترمکعب در حاشیه سودآوري قرار دارند. 5 -9 -4 -آنالیز حساسیت طرح نسبت به تغییرات نرخ ارز در این قسمت از گزارش با تغییرات نرخ ارز، حساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به این پارامتر ارزیابی خواهد شد. در جدول زیر نتایج حاصل از این بررسی ارائه شده است. حساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات نرخ ارز نمودار حساسیت شاخصهاي مالی و اقتصادي طرح نسبت به تغییرات نرخ ارز امکانسنجی طرح تولید پلیپروپیلن از گاز طبیعی (GTPP)